Φασισμός

Φασισμός, τι να είναι και πως φυτρώνει; Ας αναρωτηθούμε που θα μπορούσε να λάβει χώρα εγκληματικό επεισόδιο όπως το χθεσινό (18/9/2013), πίσω από τον σταθμό των ΚΤΕΛ και τον σιδηροδρομικό ή στην νέα παράλια της Θεσσαλονίκης; Μήπως σπόρος του ναζισμού είναι η μορφή των πόλεων μας; Μήπως σπόρος του ναζισμού είναι η κομματική γραμμή; Μήπως είναι τα μονόχορδα μέσα ενημέρωσης; Μήπως πολύς κόσμος δεν έχει αντιπροσώπευση; Μήπως κάποιοι από αυτόν τον κόσμο αισθάνονται αδύναμοι να αντιδράσουν; Μήπως κάποιοι άλλοι βλέπουν την αδυναμία αυτή ως το μέλλον τους και αντιδρούν από φόβο; Μήπως αυτοί οι άνθρωποι βρίσκουν καταφύγιο σε ναζιστικά κόμματα για να γίνει η δουλειά τους ή για να μην γίνει πραγματικότητα ο φόβος τους; Μήπως αυτά τα άτομα δεν έχουν την παιδεία να καταλάβουν ότι προσαρτούμενοι στο φασισμό γίνονται απλώς το αριθμητικό του άλλοθι, το σκαλοπάτι που πάνω του πατεί και αργότερα θα τους πατήσει. Γιατί τι είναι ο φασισμός παρά μια δημοκρατία της μονομέρειας, δηλαδή των πολλών. Τα νούμερα θα κάνουν τον φασισμό καθεστώς και πάνω τους θα πατήσει για να σβήσει όλα τα άλλα. Μια δημοκρατία που δεν σέβεται μειονότητες, μια δημοκρατία μουγκή.
Κάθε φορά που πνίγηκε ένας διάλογος ήταν το σπέρμα του φασισμού. Και κάθε μέρα πνίγονται διάλογοι για να μπορεί να γίνεται γρήγορα η δουλειά, για να μπορούν να παίρνονται αστραπιαία αποφάσεις, για να υπερισχύσει η μια άποψη ή προϊόν. Για να προλάβουμε να ζήσουμε καλύτερα βιαστήκαμε να πεθάνουμε πνευματικά; Γιατί κατά βάσει ο φασισμός επικρατεί επειδή είναι βολικός…

Σχολείο

-Μπαμπά, γιατί πηγαίνω σχολείο;

-Παιδί μου είναι απλό. Μόνο που πρώτα πρέπει να σου πω μια ιστορία.

-Ναι μπαμπά, μου αρέσουν τα παραμύθια.

-Λοιπόν έχουμε μια χώρα, την Ευρώπη. Στην οποία έχουμε μια πληγή, μια οικονομική πληγή. Κάποιοι έπαιξαν στοίχημα και έχασαν. Στην πληγή που άνοιξαν μας παρέσυραν πολιτικά να συμβάλλουμε όλοι. Τώρα αυτό που αποφάσισαν οι σοφοί πολιτικοί της Ευρώπης ήταν κρατήσουν ένα κλειστό κύκλωμα, το ευρώ, μέσα σε ένα ανοικτό σύστημα, το παγκόσμιο εμπόριο και τη διακίνηση χρήματος, ελπίζοντας ότι τις απώλειες της πληγής θα τις καλύψουν οι εγκλωβισμένοι γηγενείς και τα απόνερα - εξαγωγές που παίρνει το σύστημα από τον έξω κόσμο, χωρίς να συμβάλλουν τίποτε όσοι το έφεραν σε αυτό το σημείο.

-Μπαμπά δεν καταλαβαίνω τίποτε.

-Κοίτα παιδί μου. Τα πράγματα το σχολείο στα κάνει πιο απλά. Από την αρχή διατήρησης της ενεργείας ξέρεις ότι ένα κλειστό κύκλωμα όταν έχει απώλειες που δεν αναπληρώνονται με τον ίδιο ρυθμό που αυτό χάνει, τότε το κύκλωμα χάνει ενεργεία μέχρι που κάποια στιγμή παύει να μας δίνει οτιδήποτε παρήγαγε. Επίσης, γνωρίζεις ότι όταν θέτεις ένα κλειστό σύστημα μέσα σε ένα ανοικτό, τότε το πιθανότερο είναι το κλειστό σύστημα να καταλυθεί από το ανοικτό λόγω της εντροπίας και της θεωρίας του χάους. Όσα εμπόδια παραθέτεις απλώς αυξάνουν την αδράνεια του συστήματος, αλλά δεν το καθιστούν σταθερό, διότι στην οικονομία το ρολό της εντροπίας παίζει η πλεονεξία… Και κάνεις δεν ασχολείται με τα οικονομικά εάν δεν είναι άπληστος. Είναι σαν να ζητάς από έναν αθλητή να χάνει. Οπότε η λύση του προβλήματος είναι η άμβλυνση της πλεονεξίας και όχι η τιμωρία της ανοχής των θυμάτων.

-Εκτός της φυσικής και των μαθηματικών  τα υπόλοιπα που μου χρησιμεύουν;

-Όταν κάποιος καλείτε να διαχειριστεί μια τέτοια κατάσταση επικοινωνιακά πιστεύεις ότι θα βασιστεί στην αλήθεια, λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιβίωση του στηρίζεται στις χορηγίες των άπληστων;

-Μάλλον όχι, αφού η φυσική και τα μαθηματικά τον διαψεύδουν;

-Πως θα καταλάβεις εσύ το ψέμα του;

-Έλα μου ντε;

-Η ιστορία μας διδάσκει τα λάθη που έκαναν οι προηγούμενοι. Κάνεις δεν μπορεί να σου πει το σωστό. Μπορεί, όμως, να σου πει το λάθος. Το σωστό το φτιάχνει αυτός που μένει να γράψει την ιστορία. Το λάθος είναι πασιφανές. Όσοι Ευρωπαίοι καταφέρονται εναντίον άλλων λαών της Ευρώπης τι αντιπροσωπεύουν; Μήπως έχουν περισσότερα να χάσουν εάν χωρίσουν, παρά εάν μείνουν μαζί; Δεν υπάρχει καμία ανάμνηση από τον μεσοπόλεμο; Ήταν τόσο καλυτέρα χώρια και αυτή τη στιγμή σε αυτόν τον κόσμο κάτι τέτοιο θα τους ωφελούσε; Επίσης μελετώντας την ιστορία και την θρησκεία του κάθε λαού γνωρίζεις τα στερεότυπα του, τα όρια του. Γιατί άλλο είναι το άτομο και άλλο το σύνολο. Δες τους Έλληνες. Μεμονωμένα μπορείς να βρεις περίλαμπρους ανθρώπους, όσο και κατάπτυστους, αλλά σαν σύνολο η εικόνα τους είναι άλλη και δεν είναι δεδομένο ότι είναι κάπου στη μέση. Έτσι όταν η Γερμανία έπρεπε να μας εξαπατήσει για να της «επιτρέψουμε» να μας καθοδηγήσει, έπαιξε το προσφιλές προς την ιδία την ψυχοσύνθεση της παιχνίδι των ενόχων. Ποιος άλλος λαός στην Ευρώπη έχει μετανιώσει τόσες φόρες για το παρελθόν του;

-Ιστορία και θρησκευτικά λοιπόν…

-Για το υπόβαθρο ναι. Μας φόρτωσαν ένοχες για λάθη που μας προσάπτουν σαν μοναδικά δικά μας χαρακτηριστικά. Όλες οι απόλυτες ρήσεις περί κοινωνικών θεμάτων κρύβουν ψέμα. Φασισμός, κομμουνισμός, και πολλά αλλά μεγαλόσχημα, όλα κατάντησαν αυνανισμός όταν απολυτοποιήθηκαν. Αλλά το ψέμα το βρίσκεις με τα φιλολογικά. Τις λέξεις και τα διφορούμενα νοήματα τους. Τα ψευδή στις μισές αλήθειες. Τη συγκάλυψη των επιθυμιών μέσα στον πομφό των κάλων προθέσεων. Βρίσκεις τις αλήθειες των λέξεων και τα ψέματα τους.

-Και όλα αυτά το σχολείο;

-Βιολογία; Πως θα ήξερες ότι το βασικό ένστικτο είναι η επιβίωση; Πως θα ήξερες ότι κανείς δεν μπορεί να παραιτηθεί από τη ζωή; Πως όλα διαφοροποιούνται για να μείνουν ζωντανά και ότι στην κρίση αυτή κάποιοι αργοπεθαίνουν γιατί έχασαν την προσαρμοστικότητα τους; Πως θα ήξερες χωρίς τον αθλητισμό ότι οι ομάδες κερδίζουν τα άτομα, γι’ αυτό είναι καλύτερα να είμαστε μαζί, παρά μονός του ο καθένας; Πως θα ήξερες χωρίς την μουσική τον ρυθμό των πραγμάτων, ότι τα πράγματα δεν βιάζονται όλες τις στιγμές, ότι υπάρχουν στιγμές που όλα γίνονται πιο εύκολα και άλλες που μοιάζουν ακατόρθωτα; Πως θα είχες αίσθηση του ωραίου χωρίς τα εικαστικά; Πως θα ήξερες ότι μπορείς να δεις τα πράγματα αλλιώς αρκεί να αφήσεις το μυαλό σου να σκεφτεί και να δημιουργήσει;

-Όλα αυτά το σχολείο;

-Το σχολείο και χωρίς να εξυμνήσουμε κάποιο ειδικό ταλέντο. Απλώς με την συμμέτοχη. Αρκεί να πας και να είσαι δεκτικός.

-Τι θα βγει λοιπόν από όλα αυτά; Τι θα μου μάθει το σχολείο πέρα από το παραμύθι σου.

-Να μην τρως τα σκατά που σου σερβίρουν.

Διαφημίσεις

Βλέπω τηλεόραση – βλέπω την κοινωνία. Ένα παράθυρο στη ψυχή του κάθε Έλληνα. Στην επιχειρηματικότητα στην χώρα, στην οικονομική της κατάσταση, στην αισθητική της, στις σχέσεις των ανθρώπων. Πουθενά δεν φαίνεται αυτό καλυτέρα από τις διαφημίσεις. Θυμάστε τότε που κατακλυζόμασταν από διαφημίσεις για σερβιέτες; Θα πίστευε κανείς ότι είχε βρει τη χώρα των Αμαζόνων. Αργότερα βροχή και καταιγίδα αυτές των αυτοκίνητων. Θα δημιουργούταν στον ξενόφερτο επισκέπτη η εντύπωση ότι η χώρα αυτή είχε τη μισή παράγωγη αυτοκίνητων παγκοσμίως. Να το SIHTIR 1.4 turbo με 200 έξαλλα άλογα για τον οικογενειάρχη που πάει αέρα, χάρη και στην ανοικτή ηλιοροφη. Δώρο με 0% προκαταβολή και έως 90 δόσεις με επιτόκιο δώσε και μένα μπάρμπα.

Τώρα, κοιτώντας τηλεόραση, θα ξεκινήσει κάποιος έρευνα για το εάν οι Έλληνες ανέπτυξαν πλατυαυτία, δηλαδή γενετική τροποποίηση του σχήματος του αυτιού από τη συνεχή πίεση κάποιου τηλέφωνου στην εξωτερική επιφάνεια του. Η προώθηση τηλεπικοινωνιακών παροχών είναι συνεχής. Οι Έλληνες πρέπει να χρησιμοποιούν την ανάσα σαν δικαιολογία για την ομιλία. Και να σου τα SMS σε πακέτο που κάνουν κάθε ντελιβερα και courier πράσινο από τη ζήλια, να τα GB για internet. Από εδώ εξηγείτε, περάν πάσης αμφιβολίας η εξάπλωση των καταστημάτων περιποίησης νυχιών. Έχουν φθαρεί οθόνες, έχουν σβήσει και βυθιστεί ανεπανόρθωτα πλήκτρα.

Η άλλη όψη είναι η γεροντική άνοια. Ο τύπος δεν θυμάμαι. Ή δείχνουν ξεχαρβαλωμένα γερόντια, τρία τέσσερα εγκεφαλικά και είκοσι χάπια στην καθισιά (τα ονειρευόταν αυτά τα πάρτι με χάπια όταν το έπαιζαν χίπηδες στην εποχή τους) ή δείχνουν αμνήμονες νέους, δεν ξέρουμε που είμαστε, τι κάνουμε, τόσο cool και high, τόσο άνετοι, τόσο μα τόσο… Εάν το έβαζαν στην διαφήμιση, δεν θα μπορούσαν να το παίξουν. Άλλοτε μεθυσμένοι, άλλοτε βαριεστημένοι. Πάντα, μα πάντα, παρακμιακοί. Σαν να το έσκασαν από κόμικς για την πόρνη την καινωνία. Πείτε ότι είναι αλήθεια, ότι υπάρχει κάποιος με αυτό το διανοητικό επίπεδο, που δεν θυμάται που έστρωσε και όταν ξύπνα βρίσκει που κοιμάται. Ε, δε το αφήνουν αδέσποτο να κόβει βόλτες το ζαβό. Του βάζουν χαλινάρι…

Θυμάστε τα καμάκια. Είχε και αφιέρωμα πρόσφατα. Τότε που έτριβαν το καβάλο του παντελονιού τους και το φούσκωναν μπροστά το παντελόνι σαν ξάρτι πλοίου έτοιμο να βγει από το λιμάνι. Αξέχαστα χρόνια. Τώρα έχουμε παραλλαγή της μοδος με τα smartphone. Βλέπει το έτερο φύλλο την τσέπη να φουσκώνει και δεν νοιάζεται για λεφτά, δεν ενδιαφέρεται για τα καλυπτόμενα προσόντα. Μονό το μωρό να είναι on-line συνεχώς. Όσο πιο μεγάλη η «παντόφλα», τόσο πιο social είναι το μικρό… Τι φετίχ η κοινωνικοποίηση. Μας το θέτουν social και εννοούν μαζικά. Και σαν μικροί χάνοι, όλα τα στοματάκια ανοιχτά να ανακράζουν smartphone.

Κάπου ανάμεσα έχει ειδήσεις και σήριαλ. Λατρεύω τις έτοιμες φράσεις των ειδήσεων. Το απόγειο είναι το δελτίο καιρού, όπου το καλούπωμα έχει πέσει και στις κινήσεις. Σαν γκέισες, μια χάρη μπροστά στον χάρτη, τον ίδιο και απαράλλακτο. Έτσι σου έρχεται να κανείς πόλεμο να αλλάξουν τα σύνορα και ας χάσεις. Καλά που είναι στον καιρό και τα σχέδια για βροχές και αέρηδες που εμφανίζονται πάνω του σαν την ακμή στην εφηβεία. Πάντως και το υπόλοιπο δελτίο είναι σαν του καιρού. Ξέρεις την πλοκή από την αρχή, τον χάρτη των απόψεων που θα ακουστούν, την γαρνιτούρα από τα εταιρικά και κοινωνικά νέα του καναλάρχη. Τους διαφωνούντες, την σάλτσα, το παιχνίδι των συναισθημάτων. Αργά, γρήγορα, αίμα, φόβος, κάθαρση, κακές ειδήσεις, μια καλή για ξεπέτα, σαν τελενοβελα. Ο Γιώργος δεν θέλει τον Βαγγέλη, ο Βαγγέλης δεν θέλει τον Αντώνη, ο Αντώνης ψάχνει την Φάνη, η Φάνη γλυκοκοιτάζει δεξιά, άλλα πάει στο μαγαζί αριστερά της, εκεί ο Γιάννης είναι επιφυλακτικός μαζί της και αυτή καταλήγει σε μια σύντομη περιπέτεια, ας πούμε ευρωεκλογές, με τη Θεοδώρα, που της είχε αδυναμία ο Αντώνης, άλλα τον είχε πικράνει που δεν την παντρεύτηκε, ακούγοντας τον μπαμπά της, που ήθελε για γαμπρό τον Γιώργο… Εάν κάποιος ακούσει για πολίτικη στις ειδήσεις παρακαλείτε να καλέσει τον μπόγια της περιοχής του που την ψάχνει.

Άντε πας τουαλέτα μια φορά, άντε δεύτερη, Λένε και οι οπαδοί τα αθλητικά, δηλαδή μονό ποδόσφαιρο με καρυκεύματα από τα άλλα σπορ και αφού καταστρατηγηθεί κάθε κανόνας του ΕΣΡ, το οποίο ασχολείται μονό με σεξουαλικά παράγωγα λέξεων, τόσο ώστε πρόεδρος του θα μπορούσε να είναι οποιαδήποτε θεούσα φιλόλογος, αρχίζει η ταινία ή το σήριαλ. Και να ο χείμαρρος των αναμνήσεων. Όταν οι Αμερικανοί παίζουν παιχνίδια όπου μαντεύεις από την περιγραφή της σκηνής ενός έργου το όνομα του, εμείς παίζουμε το να βλέπουμε το έργο και να θυμόμαστε τι κάναμε την πρώτη, τι τη δεύτερη και τι τη τρίτη φορά που είχε προβληθεί. Παππούδες, γιαγιάδες, κολλητοί που ξεκόλλησαν με τα χρόνια, όλοι κλωθογυρίζουν ανάμεσα μας. Στο σπίτι της γιαγιάς είχα δει τον Χριστό ξαναστρώνεται λέει ο ένας, στο Ρόδα τσόντα και κοπάνα είχαμε κάνει δέκα μαζί κοπάνα και το είδαμε στο τάδε σινεμά ο άλλος.

Από τα σήριαλ το μονό που μπορείς να καταλάβεις είναι ότι μας αρέσουν ως λαός οι μπελάδες. Ένας δεν αγάπησε κάποιον που να μην ήταν μπλεγμένος με άλλον τρίτο. Δηλαδή τα μπακουρια δεν έχουν τύχη σε αυτή τη χώρα; Και αυτοί που είναι ζευγαρωμένοι, πως; Μήπως έτσι εξηγούνται οι μετανάστες; Κάποιοι πρέπει να έχουν κισμέτ μυστήριο και κάποιοι να βγαίνουν με συναισθηματικές χειροπέδες, να είναι ζευγαρωμένοι από τη κοιλιά της μάνας τους. Κοινωνιολόγοι σχίζουν πτυχία σαν τραγουδίστριες που σχίζουν τα ρούχα τους. Απάντηση δεν μπορεί να δοθεί. Η αγάπη είναι τυφλή, ο Έρωτας ατμός, οι γονείς εκδικητικοί, αυτοί δεν ερωτεύτηκαν ποτέ, μονό κερατώνοντας με νεότερο…

Διαφημίσεις και πάλι διαφημίσεις. Να σου το ζάπινγκ. Να σου το μανικιούρ.

FM 9.58

Μια ωραία βραδιά έφερε τη σιωπή. Όμορφη για όσους αρέσκονται στις εκπλήξεις.  Εκπλήξεις που προκαλούν σαστιμάρα και ίσως τρόμο στα θύματα τους. Στο βασίλειο της ΕΡΤ δεν ήταν όλα ρόδινα, κάθε άλλο, παρ’ αυτά ο άγαρμπος τρόπος με τον οποίο έγινε η φίμωση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης και στην συνεχεία η διαχείριση της αναδόμησης της δίνουν πολλές απτές απαντήσεις γύρω από την πολική μας κατάσταση.

                Παρακάμπτουμε εδώ τα λόγια και την έλλειψη σχεδίου. Το πρόβλημα, με τις συζητήσεις και τους λόγους των πολιτικών, ακόμη και των πιο αξιόλογων εξ’ αυτών είναι ότι απευθύνονται σε όλους. Στην προσπάθεια τους αυτή μοιάζουν με το ανάλατο φαγητό κάποιων δεξιώσεων, που, επίσης, θέλουν να αρέσουν σε όλους. Άνοστα, άγευστα και κυρίως ρηχά. Ακούς και δεν μπορείς να συγκρατήσεις τίποτε, σαν να αφορούν όντα από ένα παράλληλο συμπάν. Στην περίπτωση της ΕΡΤ για να μας κερδίσουν θέλησαν να τα πουν πικάντικα. Οποία αστοχία.

Για να αποφύγω όλους αυτούς τους σκοπέλους δεν θα προσπαθήσω εδώ να χωρέσω όλη την ΕΡΤ. Δεν ήμουν καταναλωτής του όλου. Θα ήθελα, όμως, να πω για το κομμάτι που με αφόρα. Τον ραδιοφωνικό σταθμό 9,58 της Θεσσαλονίκης. Το ραδιόφωνο αυτό απαρτιζόταν από πολύ αξιόλογους εκφωνητές και ραδιοφωνικούς παραγωγούς. Τεχνικά είχε θέματα τα όποια σε ένα δημόσιο ραδιόφωνο εν Ελλάδι καταλαβαίνει κανείς ποσό εφικτό ήταν να λυθούν και σε ποσό χρόνο. Παρ’ αυτά το ανθρώπινο κομμάτι ήταν ανυπέρβλητα καλύτερο από κάθε άλλο ραδιόφωνο. Τόσο πολύ, που δάνεια που επιχειρηθήκαν από άλλα ραδιόφωνα της ΕΡΤ μετά από διαβουλεύσεις, συγχώνευσης και συναφή ήταν εξόφθαλμα έκτος κλίματος. Αυτό που μου προκαλεί απόρροια είναι γιατί κάποιος κλείνει αυτό το ραδιόφωνο. Δεν ήταν κερδοφόρο; Ας υποθέσουμε ότι δεν ήταν. Είχε η ΕΡΤ εμπορικό τμήμα; Ο 9.58 μέσω των εκφωνητών του είτε οργάνωνε πλήθος εκδηλώσεων, είτε είχε και διέθετε πρόσβαση σε πολλαπλάσιες. Άρα η κερδοφορία ήταν εκεί, απλώς κανείς δεν έκανε τον κόπο να την αρπάξει.

Την είναι η κερδοφορία και ποσό απτή είναι αποτελεί δεύτερο ερώτημα. Είναι μόνο χρήμα; Μήπως σε ένα ραδιοφωνικό σταθμό είναι και το κοινωνικό γεγονός; Μήπως το κοινό του 9.58 είχε ως επί των πλείστον απαρτιζόταν από άτομα μεταξύ 35-55, με ανώτερη εκπαίδευση και άρα οικονομική και κοινωνική δύναμη; Μήπως οι εκφωνητές του αποτελούσαν αυτό που οι κάθε συγχρόνως manager διαφήμισης ονομάζει opinion leaders; Δηλαδή εσείς από ποιον περιμένετε να ακούσετε σε αυτή τη πόλη, και πιθανώς περάν αυτής, για ένα καινούργιο βιβλίο, τραγούδι, συναυλία, θέατρο, μουσείο; Ποιος άλλος σταθμός στέκεται σε τέτοια γεγονότα; Πόσοι επωφελούνται από αυτή τη γνώση; Ποιος δεν μπορεί να πουλήσει μακροχρόνια αυτή την ικανότητα; Ποιος την άφησε να χαθεί και γιατί;

Το ανθρώπινο δυναμικό του 9.58 μπορεί να αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή βιοποριστικό πρόβλημα, μπορεί να θέλει να μπει στη νέα δημόσια ραδιοφωνία, μπορεί να παρακολουθεί τις εξελίξεις… Το θέμα, όμως είναι, όπως και σε πολλούς άλλους κλάδους, ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν ελευθέρα στην αγορά άτομα ικανότατα, που λίγο να βελτιωθούν τα πράγματα δεν υπάρχει περίπτωση να μην ανταποδώσουν την οποιαδήποτε επένδυση γίνει πάνω τους και το μόνο που είναι κρίμα είναι ότι αυτό δεν εκτιμήθηκε και αφέθηκε να χαθεί. Οι άξιοι άνθρωποι δεν έχουν ανάγκη τα σχήματα – επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις έχουν ανάγκη τους άξιους ανθρώπους.

Βροχή

Ωραίες αυτές οι βροχές. Ειδικά εάν είσαι στάχυ. Το πρωί όμως είναι μόχθος να σηκωθείς από το κρεβάτι. Ούτε ο Λάζαρος, πάρα τη φωνή Κυρίου δε θα σηκωνόταν αυτοβούλως. Ενώ έχω παραγγέλλει ενδοφλέβια καφεΐνης, η οποία καθυστέρει σαν να χρειάζεται έγκριση από τον ΕΟΠΠΥ, σέρνομαι οδικώς μαζί με άλλα σαλιγκάρια να πάμε στις δουλειές μας... Όταν κοντεύω προς τα εκεί απορώ τι χρειάζεται ο αυτόματος πιλότος... Κάποια μετάλλαξη από ταχυδρομικό περιστέρι θα χω μέσα μου. Στου διαόλου τη μανά να με αφήσεις στη δουλειά θα καταλήξω; Σκέπτομαι να το κάνω και με δεμένα μάτια... Αυτή η δόλια η μανά έχει διεύθυνση; Έχω κάτι συστατικές επιστολές για κάποιους να της στείλω... Εάν δε χρειάζεσαι μέσο στο διάολο έχει πέσει και το τελευταίο οχυρό της κοινωνίας μας. Γιατί, για κάθε χριστιανική πράξη στον Ελληνικό επίγειο παράδεισο,  χρειάζεσαι όχι μόνο μέσο, άλλα παράμεσο, ενδιάμεσο και όλα τα συνθετικά που αυτή η γλώσσα μπορεί να μας χαρίσει. Καθότι των φρόνιμων τα παιδιά πριν πεινάσουν εξασφαλίζουν εκπτωτικά κουπόνια, καλού κακού μαθαίνουμε και τις τιμές που κυκλοφορούν στη πιάτσα για την αντιπολίτευση - αντίπραξη... Διότι η  δράση φέρνει αντίδραση. Οπότε κάλο είναι να τα χεις καλά και με τις δυο τους… Να θυμηθώ να ανάψω κανένα κερί στην εκκλησία.

Κρατώ κάποιο επίπεδο εγρήγορσης προς το τέλος της διαδρομής, προκειμένου να μην νιώσω τις δυο αυτές κακές πεθερές στο πετσί μου. Τη δράση και αντίδραση καλοί μου άνθρωποι. Έχω φτάσει σε οδικό φανάρι και παρατηρώ την μαντική ικανότητα των συνάνθρωπων μου, καθώς κάποια φώτα του έχουν εγκαταλείψει τον μάταιο τούτο κόσμο. Είμαστε γνήσιοι απόγονοι της Πυθίας. Ο κλάδος των λαμαριναδων και των ορθοπεδικών επικροτεί αυτή την έλλειψη φροντίδας των άρχων. Όλα για τα παιδιά μας αναφωνούν. Τα δικά μας παιδιά… Ωσαννά εν τοις δημόσιες μη δαπάνες. Απεταξαμην τον συντηρητή. Οι νεκροθάφτες αδιαφορούν. Αυτοί είναι το μέλλον. Το αναπόφευκτο. Ξεβάψω την φωνή της λογικής, χαμηλώνω την ένταση στο παραλήρημα και στρίβω αριστερά για να δω τον άνθρωπο που θέλει να τα παίξει όλα για όλα να έρχεται εκ των δεξιών μου με βαθύ σκούρο πορτοκαλί, σαν ξεβαμμένη ταμπέλα του Ερυθρού Σταυρού, και να στριβεί μπροστά μου και να χώνεται ανάμεσα μένα και στον μπροστινό μου σαν ανεπιθύμητος τρίτος, φρενάροντας  λίγα εκατοστά πριν χτυπήσει στο προπορευόμενο φορτηγό και αναγκάζοντας με να κάνω το ίδιο. Αδημονώντας, χειρονομεί, προσπαθεί να πάει αριστερά, πάρα το διαχωριστικό διάζωμα. Ύστερα βλέπω ότι στο ένα χέρι έχει κινητό, στο άλλο τσιγάρο. Κάποια ινδική θεότητα θα είναι, δε μπορεί…

Είκοσι μετρά στριμωγμένος σαν γύρος σε σφιχτοδεμένη πίτα, αυτός συνεχίζει να στριφογυρίζει αριστερά και δεξιά. Κανείς δεν του είπε ότι τον έκοψαν και εάν συνεχίσει έτσι θα κοπεί και το κεφάλι του. Όσο σκεπτόμουν ποσό κουφιοκέφαλος μπορεί να είναι, σαν παραποτισμένη πορτοκαλί κολοκύθα, άρχισαν και οι τύψεις. Αυτή η συνείδηση. Μη δει ευχαρίστηση. Λέω δεν μπορεί, μάλλον είναι διάνοια και προσπαθεί να αποδείξει ότι το φαινόμενο του τούνελ, όπου υποατομικά σωματίδια παίρνουν μέσα από την υλη ισχύει και στον μακρόκοσμο, όπου καγκουραμαξο με απλώστρα σποιλερ και οινοπνευματι ανοιχτομάτικα φανάρια και καψουροτραγουδο σε ένταση που χαροποιεί κάθε ωριλα μπορεί να περάσει μέσα από το φορτηγό ψυγείο που έχω μπροστά μου. Ύστερα λένε ότι οι καλύτεροι επιστήμονες έχουν εγκαταλείψει τη χώρα. Και γω τι βλέπω μπροστά μου; Αυτό με τις τύψεις συνείδησης πρέπει να το ελέγξω. Μήπως είναι κάποια στρεβλή θρησκοληψία… Καθρέφτη καθρεφτάκι μου γιατί να έχω συνείδηση; Γιατί σκέπτομαι; Και είμαι και σε ύπνωση… Εάν ξυπνήσω τι θα γένει;

Ο Αϊνστάιν βρίσκει επιτέλους τη χαραμάδα που έψαχνε και ξεχύνεται με τον Κιτ προς το μέλλον. Έλα που αυτό το μέλλον εξελίσσεται πολύ αργά. Το καραφτιαγμενο μοτέρ δεν μπορεί να στροφαρει από χαμηλά και μένει στο αντίθετο ρεύμα να ατενίζει τους πρωινούς πενταδάκτυλους χαιρετισμούς των αντίθετα διερχόμενων. Τον βλέπω που κουνιέται περά δώθε σαν μαϊμού με φαγούρα στα αχαμνά της και προσπαθεί να σανιδώσει εκείνη την παντόφλα που οι υπόλοιποι αποκαλούμε γκάζι. Η φάτσα του είναι σαν καμικάζι πριν την πρόσκρουση στον εχθρό, σκυμμένος μπροστά σαν τον καουμπόη πάνω στην άμαξα να βροντάει τα ηνία. Μήπως η χώρα έχει πολλούς βοηδοβοσκους και λίγα βόδια;

Το άγριο πουλάρι του αποφασίζει να χλιμιντρίσει και αρχίζει να τινάζει τα καπούλια του και όπως φτάνει στο τέλος της ευθείας αναρωτιέμαι τι θα αντικρίσω όταν στρίψω και ‘γω με τη σειρά μου. Το μονό που είδα ήταν το πανό της ταινίας LIVE ANOTHER DAY. Ακόμη και τώρα κάποιοι προτιμούν να ζουν με τα δανεικά της μοίρας τους, πάρα να στρώσουν την απόληξη της σπονδυλικής τους στήλης να δουλέψει πάνω σε κάτι χειροπιαστό. Είμαι ο τελευταίος που θα στραφεί ενάντια σε αυτούς που θέλουν να ζήσουν τα όνειρα τους. Ειδικά μια μέρα σαν αυτή που ο λήθαργος είναι συνεχώς πλάι μου και το κρεβάτι, που τόσο μου λείπει, μακριά. Άλλα όταν καθιστάς το όνειρο κοινόχρηστο βάζοντας μας έστω και ως κομπάρσους μέσα, μήπως μας θέτεις σε κίνδυνο να ζήσουμε και τους εφιάλτες σου; Μήπως έχουμε πολλά βόδια και λίγους βοηδοβοσκους;

Δεν βρίσκω απαντήσεις. Μόνο ερωτήσεις. Χρειάζομαι τον μαγικό καθρέφτη να μου πει. Τόσοι και τόσοι πιστέψαμε ότι ήταν η τηλεόραση. Μια εικόνα χίλιες λέξεις. Από τη στιγμή που έβγαλαν σε αυτή τα παράθυρα γεμίσαμε εκατομμύρια λέξεις μέσα σε εικόνες. Τέτοια διαστροφή ήταν επόμενο να φέρει την καταστροφή. Όταν δεν κατανοείς το εργαλείο σου πως θες να δεις προκοπή; Και πέσαμε στο ιντερνέτ και τα social media να ανταλλάσουμε ερωτήσεις και να δίνουμε τις οποίες απαντήσεις. Κάτι καλές, σαν εγώ το θέλω εμπριμέ. Τι λες καλή μου πάρε το ριγέ. Εάν η ζωή είναι του καθενός, εάν η αλήθεια είναι a la carte, υποκειμενική, εάν δεν υπάρχουν βεβαιότητες, εάν, εάν, εάν… σαν τραπουλόχαρτα με αιχμαλωτίζουν οι ερωτήσεις. Μια μικρή Άλικη που συρρικνώνεται στον κόσμο των άλλων. Μονή στην τρυπά που έχω βυθιστεί κάποια στιγμή το παίρνω απόφαση, δεν ψάχνω τον λαγό, δεν ψάχνω το ελιξίριο που θα μου δώσει ανάστημα. Ο κόσμος έχει γεμίσει ταλαντούχες πριμαντόνες που κατηγορούν τον σκηνοθέτη. Τόσοι παικταράδες σε μια ομάδα και μπάλα μηδέν.

Με σταμάτησε η τροχαία να δει εάν πλήρωσα τέλη, ασφάλειες, ΚΤΕΟ… Δώσαμε, δώσαμε σκεπτόμουν από μέσα μου. Με άφησαν παρκαρισμένο στη μια λωρίδα και έπρεπε να διασχίσω τον δρόμο διπλής κατεύθυνσης να πάω απέναντι στο περιπολικό με τα χαρτιά μου. Όλα στο πλαίσιο της οδικής ασφάλειας. Τίποτε δεν σταματούσε το όραμα μου. Χείμαρρος. Χαρτιά αυτοί, σαν μερακλής χασισοπότης στη νταγκλα μου εγώ. Όταν ο κόσμος μου πέφτει στενός γίνομαι ο μέγας αρχιτέκτων, γίνομαι ένας μικρός Θεός, κτίζω τα δικά μου μετρά και σταθμά. Και σε όποιον αρέσει. Έχει όνειρα και παρακεί και ίσως σε καλύτερη τιμή. Άντε μάγκες και άργησα. Με πιάνεται μια άλλη φορά. Σήμερα είμαι φευγάτος.

Παιδεία

Ως άσχετος προσεγγίζω το θέμα της εκπαίδευσης. Θα πρέπει να σημειώσω ότι για μεγάλο διάστημα φερόμουν ενώπιων της ως παθών, πάρα ως απολαβών και ευγνώμων το σύστημα της. Είναι αυτό το αίσθημα χαμένου χρόνου και εξαναγκασμού που είχε μείνει μέσα μου από τις δυο τελευταίες τάξεις του λυκείου και της εκπαραθύρωσης μου από το παιχνίδι της γνώσης που ενυπήρχε μέχρι την πρώτη λυκείου και το οποίο έως ένα σημείο απολάμβανα. Αρκετά αργότερα αναθεώρησα και επανεκτίμησα τα πρώτα αυτά χρόνια έως το Λύκειο, περισσότερο από τύχη. Και από τα ύστερα δικά μου χρόνια στη εκπαίδευση δεν βλέπω να έχουν αλλάξει οι αντιδράσεις των μαθητών, οπότε μέσα στην άγνοια μου μπορεί να έχει ενθυλακωθεί και κάποιος σπόρος γνώσης...

Είναι πολλά αυτά που δεν κατανοώ. Δεν καταλαβαίνω  τους  εκπαιδευτικούς, όπως και τους αγρότες και λοιπούς κλάδους, γιατί εμμένουν σε ένα τρόπο διαμαρτυρίας και διεκδίκησης, όπως είναι η απεργία, με τον τρόπο και το χρόνο που την πραγματοποιούν, που δεν έχει επιφέρει κάποιο μακροχρόνιο όφελος στον κλάδο τους. Διαφορετικά ποιος ο λόγος της ετήσιας επανάληψης της; Οι αιτίες είναι διαφορετικές ανά έτος; Εάν ναι γιατί δεν μπορούν να προβλέψουν; Γιατί παρουσιάζουν μια χρονίζουσα αναποτελεσματικότητα; Το μόνο εύλογο συμπέρασμα στο οποίο μπορώ να φτάσω σχετικά με τα άνωθεν είναι ότι έχουμε μια ήττα του θεσμού του συνδικαλισμού στη χώρα, όπου προκρίνεται η πολιτική ανέλιξη κάποιων λίγων, συνηθεστέρα ενός και της αυλής του, έναντι των αναγκών του κλάδου.

Στα περισσότερα θέματα στην Ελλάδα έχει επέλθει δαιμονοποίηση, όπου παρουσιάζονται σαν άλυτοι δεσμοί, όπου όλα τα μέρη συμμετέχουν με ποσοστά ευθύνης που κυμαίνονται ανάλογα με την πολιτική τοποθέτηση του κρίνοντος. Έτσι όλα μένουν σε ένα μετέωρο χώρο, όπου πρέπει να τα επιλύσει κάποιος άγνωστος τρίτος, που εικάζεται και ποτέ δεν κατονομάζεται. Πχ. λέμε  η κυβέρνηση και όχι ο υπουργός παιδείας ταδοπουλος, ο πρόεδρος της συνδικαλιστής ένωσης δεινοπουλος και ο υπουργός οικονομικών παζαροπουλος έως την 31/12 του έτους της εθνοσωτήριας.  Κατά αυτό τον τρόπο οι ανεπιτυχείς μπορούν να συνεχίσουν επιτυχώς την καριέρα τους. Επίσης περιχαρακωμένοι πίσω από τσιτάτα όπως η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού, το οποίο εμείς ταυτίζουμε πάντα με το βραχυπρόθεσμο, ασχολούμαστε με το μπάλωμα και ποτέ με το πάπλωμα.  Δευτερευόντως έχουμε μια στρέβλωση που χρήζει ιστορικής ψυχανάλυσης. Ενώ όταν αντιμετωπίζουμε το όλον πρόβλημα είμαστε επιφυλακτικοί και ψάχνουμε να κάνουμε μικρά βήματα, όταν καλούμαστε να βρούμε λύσεις στα μικρά μας πιάνει ένα αίσθημα αισιοδοξίας και μεγαλειότητας και υπέρμετρης φιλοδοξίας. Με αυτό τον τρόπο τα μικρά γίνονται γίγαντες που πραγματοποιούνται δύσκολα και τα μεγάλα καθίστανται άλυτα.

Όταν κανείς επέρχεται σε διανοητό τέλμα, όπως το δικό μας, όταν οι ευθύνες δεν βρίσκουν υπευθύνους, όταν ζητείται σχέδιο, πρέπει να βρεθεί η κατάλληλη ερώτηση που να βάζει τις βάσεις των απαντήσεων. Εμείς από πνευματική οκνηρία, στο πλαίσιο της υποταγής μας στις συλλογές αδυναμίες μας, προσπαθούμε να δώσουμε απαντήσεις χωρίς να έχουμε θέσει καλά καλά τις ερωτήσεις. Το πρώτιστο ερώτημα θα έπρεπε να είναι τι παιδεία θέλουμε; Έπειτα μπορεί κανείς να απαντήσει με ποιους και πόσους… και ύστερα δεν θα είναι και τόσο δύσκολο να απαντηθεί και το με πόσα. Κατά τη γνώμη μου η ερώτηση που έχει τεθεί και γεννά τις μοδατες αυτές απεργίες  στον χώρο της παιδείας είναι η περίπου ανάποδη, δηλαδή πόσα, πόσους… Όπου βολεύτηκαν όλα τα μέρη απαντώντας, πάρα τις φαινομενικές συγκρούσεις τους, με όσο γίνεται περισσότερα και όλοι, αψηφώντας να απαντήσουν στο ποιοι και σε ποια παιδεία. Αυτός ο διάλογος υποδορίως συμφωνούντων και έξωθεν αντιφρονούντων είναι ένα καλό παιχνίδι πολίτικο φιδάκι, όπου ανεβοκατεβαίνουν στις σκάλες της πολιτικής διάφοροι οπορτουνιστές κομματοπατέρες, αλλά σε εμάς δεν αφήνει τίποτε.

Τι παιδεία θέλουμε λοιπόν; Δεν μπορώ να δώσω καθολική απάντηση. Είμαι και άσχετος του πράγματος. Μπορώ, όμως να κάνω μια προσέγγιση στο πλαίσιο της ιδιότητας μου ως πολίτη. Πιστεύω ότι η μόνη υπεραξία που έχει αυτή η χώρα είναι το μόρφωμα της Ελληνικής Γλώσσας. Πχ. περά από τη τετριμμένη προγονολατρεία και τους τεχνικούς όρους επιστήμων, εταιρείες παγκοσμίως χρησιμοποιούν άλλες εταιρείες ή έχουν τμήματα για να τους βρίσκουν ονόματα προϊόντων. Δείτε γύρω σας πόσα από αυτά έχουν ελληνικές ρίζες. Ας πάρουμε για παράδειγμα τους επεξεργαστές κινητών τηλεφώνων της Samsung. Το όνομα τους είναι Exynos, το οποίο αποτελεί συνένωση των Έξυπνος και Πράσινος. Επομένως εάν επιθυμούμε η παιδεία μας να παραμείνει ελληνική θα πρέπει να συμφωνήσουμε τι θα περιχαράξει την Ελληνική Γλώσσα. Οι γλώσσες είναι «ζώντες» οργανισμοί. Ευημερούν άσχετα από το γεωγραφικό και πολιτικό περίγυρο τους, αρκεί να έχουν θέση στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Άρα δεν χρειαζόμαστε οχυρωματικά έργα, χρειαζόμαστε να γαντζωθεί η γλώσσα στη ζωή των ανθρώπων.

Στη συνεχεία θα πρέπει κάποιος να αναρωτηθεί τι ανθρώπους θέλει. Όχι με την αγοραία λογική της διασύνδεσης με τις ανάγκες της αγοράς, που ορίζεται από μόδες. Αλλά θα είναι πολίτες, θα είναι αυτάρκεις, θα είναι ευτυχείς, θα εντάσσονται στην κοινωνία; Δηλαδή περά από τις πρωτεύοντες βασικές γνώσεις το κύριο μέλημα της παιδείας θα έπρεπε να είναι η ευθυκρισία και η καλαισθησία των εκπαιδευμένων. Η ευθυκρισία θα τους χαρίσει την ικανότητα να απαντούν σε κάθε νέο πρόβλημα, να το διαχειρίζονται και η καλαισθησία θα τους βοήθα να βρίσκουν ανάμεσα σε όλες τις λύσεις την πιο κομψή και εντελει την πιο αποδοτική για όλους μακροχρόνια. Αναλογιστείτε τι θυμάστε από το σχολειό το οποίο πλέον δεν βρίσκεται στο γνωστικό επίπεδο που απαιτεί η καθημερινή σας εργασία; Οπότε το κυνήγι της μνήμης είναι εκ του προοιμίου χαμένο. Αυτό που μένει είναι συμπεράσματα, βιώματα και συγκινήσεις.

Είναι καθαρός τζόγος να κατευθύνεις παιδιά προς συγκεκριμένες επιστήμες, άσχετα από τις κλίσεις του καθενός, χωρίς προηγουμένως να τους δώσεις τα κίνητρα να αποκτήσουν γνώσεις σε όλους τους τομείς. Δηλαδή εάν αναφέρεις ότι οι τεχνικές της ζωγραφικής χρησιμοποιούνται και στον προγραμματισμό των καρτών οδήγησης οθονών κάθε συσκευής που τις περικλείει, Η/Υ, τηλεοράσεις, κινητά, θα κερδίσεις το ενδιαφέρον και του εικαστικά και του μαθηματικά διακείμενου μαθητή. Υπάρχουν κοινοί τόποι που συναντιούνται επιστήμες που μοιάζουν ετερόκλητες. Είναι καθήκον του δάσκαλου να τα βρίσκει, είναι δικός του ο αγώνας εναντίον του ανταγωνισμού που δέχεται από ιντερνέτ και τηλεόραση και είναι καθήκον των προϊσταμένων του να τον βοηθήσουν. Οι τελευταίοι είναι όλες οι βαθμίδες και πρωτεύοντος του Υπουργού Παιδείας. Είναι πιο εύκολο να φέρεις ανθρώπους να μιλήσουν στα παιδιά από το να τα βάζεις να διαβάζουν για αυτούς. Πχ. πολιτικούς, τον δήμαρχο, κάποιο δικαστή, ένα εργάτη. Θα μπορούσαν να επισκέπτονται τα σχολεία και να μιλούν για την εργασία τους και να απαντούν σε ερωτήσεις. Και είναι ευθύνη του διευθυντή του σχολειού να επιλέξει μόνο τους ενδιαφέροντες εξ’ αυτών. Είναι σημαντικό να υπάρξει αξιολόγηση, επανεκτίμηση, ανταγωνισμός και διάλογος ανάμεσα στα μελή της διδακτικής κοινότητας.  Αυτά, λίγα, σκόρπια και επιγραμματικά, ψήγματα μιας μη πρότασης για την παιδεία από έναν άσχετο…

Μετέωρος

Από το πρωί είχε μείνει ένα στεφάνι γύρω από εκεί που άφηνε το ποτήρι. Είχε ρίξει ένα αναβραζων μέσα του και  η άσπρη σκόνη έκανε τώρα αντίθεση πάνω στο σκούρο καφέ έπιπλο. Στη συνεχεία πήρε άλλα πιο δυνατά χάπια. Ένιωθε το κρανίο του να πάλλεται. Δεν είχε τη δύναμη να το σκουπίσει, δεν είχε το ενδιαφέρον να το φροντίσει. Έπρεπε να δουλέψει, μα δε μπορούσε. Ο υπολογιστής  του έφερνε ναυτία. Στη δουλειά κανείς δεν γνώριζε, τουλάχιστον δεν είχε πει τίποτε σε κανένα. Οπότε χρειαζόταν να λείψει έπαιρνε αδεία. Όταν τον έβλεπαν να επιστρέφει κόκκινος σαν σεπτεμβριάτικη ντομάτα, δικαιολογούταν ότι έκανε μα ορμονική θεραπεία για μια μικρή αρρυθμία που του είχε προκύψει. Άτυπα του παραχώρησαν το δικαίωμα να φεύγει λίγο νωρίτερα εάν κάποιες μέρες δεν αισθανόταν καλά. Μόνο, που τώρα πια, δεν τον κρατούσαν τα πόδια του όλη την μέρα.

                Η θερμοκρασία του σώματος του άλλαζε από λεπτό σε λεπτό, μια κρύωνε, μια ίδρωνε. Ότι και εάν είχε μπει στο σώμα του άλλαζε τους διακόπτες κατά βούληση και κατά ριπές. Κάποιες μέρες σχεδόν τις περνούσε στην τουαλέτα βγάζοντας τα εσώψυχα του, καθότι το φαγητό δεν ήταν ποτέ πολύ, και άλλοτε έκανε μέρες να την επισκεφτεί.  Όσο αδυνάτιζε τόσο αυξανόταν οι υποψίες ότι το θέμα ήταν σοβαρό, άλλα κανείς δεν ρωτούσε ευθέως. Τελευταία του έκαναν ψεύτικα κομπλιμέντα για τη σωματική του ρώμη και εμφάνιση. Δεν ήθελε να πάει στο γραφείο με το σκούφο, εκείνο το μαύρο που φορούσε παλιά στα βουνά, εκείνο από την εποχή της κωπηλασίας. Τον σκούφο που του είχε αγοράσει η γυναίκα του. Τον έβγαζε τώρα και τον κρατούσε σφιχτά με το ένα του χέρι και με το άλλο χάιδευε το χνούδι. Τον έβαζε κρυφά κάτω από το μαξιλάρι της. Τον έβγαζε το πρωί και τον έχωνε στη τσέπη του. Κάθε φορά που λιγοψυχούσε τον μύριζε και έπαιρνε κουράγιο.

                Πήρε τηλέφωνο στο γιατρό του που του είχε δώσει αναρρωτική αδεία για κάποιες τελευταίες οδηγίες για τις επόμενες μέρες. Από εβδομάδα θα έπρεπε να ακολουθήσει νέα θεραπεία. Τα μαλλιά του θα χανόταν για κάποιο διάστημα. Ξανάβαλε το σκούφο στην τσέπη, αφού τον φίλησε, και κοίταξε τις φωτογραφίες των παιδιών του στην οθόνη του υπολογιστή. Θυμήθηκε τον πατέρα του με μανσέτες να κάθεται σε ένα αντίστοιχο γραφείο με στοίβες τα χαρτιά και τους φακέλους του και μια αριθμομηχανή μπροστά του. Ύστερα είδε ότι όλοι φορούσαν μανσέτες για να μην χαλάσουν τα σακάκια στους αγκώνες. Άλλα δεν είχαν όλοι αριθμομηχανή. Αμέσως ο μπαμπάς του φάνηκε σπουδαίος. Τώρα εάν είσαι σπουδαίος δεν έχεις τίποτε στο γραφείο σου. Μια κομψή δεσποινίς είναι υποχρεωμένη να πηγαινοέρχεται αναφέροντας σου τα σημαντικά… Τουλάχιστον αυτό κάνουν τα άτομα της ηλικίας του. Οι πιο νέοι είχαν τους υπολογιστές για προέκταση. Αυτός με το ζόρι τους άντεχε. Σιχαινόταν το ποντίκι και έτσι αναγκάστηκε να μάθει όλες τις συντόμευσης του πληκτρολογίου. Με αυτό το τρόπο κρατούσε τη ανάμνηση της γραφομηχανής ζωντανή. Δεν άντεχε τις αναβαθμίσεις λογισμικού που άλλαζαν αυτές τις συνήθειες και είχε ζητήσει από το τμήμα μηχανογράφησης να τον αφήσει στην ησυχία του. Πριν από μερικές μέρες είχε δει μια κόκκινη γραφομηχανή με μαύρα πλήκτρα σε βιτρίνα και είχε συγκινηθεί τόσο που δεν μπορούσε να σταματήσει. Η γυναίκα του φοβήθηκε ότι είχε καταρρεύσει ψυχολογικά από την αρρώστια.

Σηκώθηκε, πήγε στο γραφείο του διευθυντή, του έδωσε το χαρτί με την αναρρωτική και τον άφησε αποσβολωμένο στο  γραφείο του. Ένα λυπάμαι κρεμάστηκε στα χείλη του σαν αποτσίγαρο που θες να το φτύσεις, άλλα έχει ξεραθεί το στόμα σου και δεν τα καταφέρνεις. Οι υπόλοιποι καταλάβαιναν και κάποιος του έσφιξε το χέρι, κάποιος του είπε καλή δύναμη, μια κοπέλα αναφώνησε «όχι εσείς». Κοντοστάθηκε, χαμογέλασε γλυκόπικρα και κλείνοντας την πόρτα είπε μέσα του «γιατί όχι εμείς»; Ποιος μαντεύει το επόμενο χαρτί στη τράπουλα; Που να ήξερε ότι θα έπαιρνε φαντή μπαστούνι και θα καιγόταν από δώδεκα; Έφυγε και κανείς δεν ζήτησε να τους ενημερώσει για τυχόν εκκρεμότητες. Έκλεισε η πόρτα και ένιωσε ότι ήταν παρελθόν πριν καν την ανοίξει. Ίσως για αυτό επιλέχτηκε από την ασθένεια… Ήταν το γρανάζι που έχανε την μάχη με την παραγωγικότητα, σαν τη χώρα του. Κοίταξε το καρτελάκια διπλά από τα κουμπιά του ανελκυστήρα με τα ονόματα των εταιρειών και των γραφείων. Ψυχίατροι και γραφεία κηδειών είναι σχεδόν πάντα ισόγεια. Μπροστά του περνούσε η πόρτα του μεσοπατώματος. Αυτή που δεν άνοιγε ποτέ, σε αυτή που δε σταματούσε κανείς πάρα μόνο εάν είχε πάθει βλάβη το ασανσέρ. Πάτησε το στοπ και κοιτούσε τα σημάδια στο τοίχο. Αυτά που συνήθως προσπερνάς γιατί ακόμη δεν έχεις περιέλθει στην αμηχανία του εγκλεισμού στο κυτίο. Κοίταξε γύρω του κάνοντας μια μικρή περιστροφή. Πάτησε το ισόγειο ξανά.

Πήρε ταξί, που ευτυχώς περνούσε από εκεί πάνω στην ώρα. Του ζήτησε να τον πάει σπίτι, αφού πρώτα περάσει από το κέντρο της πόλης, έτσι χωρίς σκοπό. Ο ταξιτζής τον ρώτησε εάν μπορεί να πάρει δεύτερο επιβάτη κάποια στιγμή και αυτός έβγαλε ένα χαρτονόμισμα των πενήντα ευρώ του το έδωσε και είπε όχι. Ευχαρίστησε και μπήκε στο σπίτι. Ένιωθε καλυτέρα, σαν να του είχε φύγει ένα βάρος. Προσπάθησε να ανεβεί με τις σκάλες. Στον πρώτο όροφο εγκατέλειψε την προσπάθεια. Κάλεσε τον ανελκυστήρα. Ευχήθηκε να μην περνούσε κάποιος γείτονας και τον έβλεπε να παίρνει το ασανσέρ για έναν όροφο, να αναρωτιόταν τι έκανε στον πρώτο. Η γυναίκα του έλλειπε. Είχε λαϊκή κοντά. Πιθανόν να είχε πάει και στην αδελφή της. Έβαλε να ψήσει ένα καφέ και τελειώνοντας τον ακούμπησε στο τραπεζάκι στο σαλόνι. Πηρέ ένα βιβλίο, τράβηξε τις κουρτίνες για να έχει περισσότερο φως και αφού έβαλε τα γυαλιά του, πηρέ μια γουλιά, γύρισε και έριξε μια ματιά στο οπισθόφυλλο, το εσωτερικό του και ύστερα τα ίδια με το εξώφυλλο. Μύρισε το χαρτί και είδε την ημερομηνία αγοράς που πάντα σημείωνε η γυναίκα του στα βιβλία. Ήταν εντελώς αντιθέτως με τις σημειώσεις, τις τσακίσεις και άλλες δολιοφθορές όπως τις ονόμαζε σε συλλεκτικά αντικείμενα, όπως θεωρούσε τα βιβλία. Ήταν μια από τις παραχωρήσεις που της είχε κάνει. Η άλλη ήταν να κλείνουν τις κουρτίνες την μέρα να μην τους βλέπει η γειτονιά και τα παντζούρια το βράδυ να μην την ενοχλεί το φως. Εκείνη σταμάτησε να βλέπει τηλεόραση στη κρεβατοκάμαρα για να την πάρει ο ύπνος. Είχαν παντρευτεί με συνοικέσιο. Αυτός ήταν απορροφημένος σε αυτό που αργότερα ονόμασαν καριέρα, άλλα τότε ήταν απλώς η προσπάθεια να απομακρυνθείς όσο γινόταν περισσότερο από τη φτωχιά. Εκείνη ήταν από οικογένεια με πολλά αδέλφια. Έπρεπε να φύγει για να μην καταλήξει στα χωράφια. Ο γάμος έτυχε και έτυχε. Τώρα δεν θα μπορούσε να φανταστεί τη ζωή του με άλλη. Άκουσε το κλειδί στη πόρτα. Τη βοήθησε με τις σακουλές. Πρέπει να είχε κλάψει, άρα από την αδελφή της γυρνούσε. Τι ρώτησε τι κάνει η Κουλά, συζήτησαν λίγο για τα καθημερινά, φαγητό, παιδιά και λογαριασμούς. Άλλα σχεδία δεν είχαν. Όλα έληγαν στο αύριο.

Μέρες αργότερα στο νοσοκομείο ξαπλωμένος στο κρεβάτι, ανίκανος να γυρίσει και με τρομερή φαγούρα στη πλάτη παρακάλεσε τη νοσοκόμα να ανοίξει τη κουρτίνα, να δει το φως. Αυτός δεν περίμενε πρωινό γεύμα. Είχε περισσότερα σωληνάκια και καλώδια από τον Ρομποκοπ. Ξαφνιάστηκε που ξεπρόβαλε ο γιος του από την πόρτα. Τον ρώτησε τι μέρα είναι και όταν του είπε Σάββατο δεν απόρησε που αυτός είχε μείνει στην Πέμπτη. Ο χρόνος στην κατάσταση του περνά αργά, ένα βάσανο ανάμεσα σε χάπια, πόνο, επισκέψεις άβολες, γιατρούς και συγγενείς. Σερνόταν το γυμνό μυαλό του πάνω στο αγκάθια του προσωπικού του Γολγοθά, δεν μπορούσε να ελπίζει σε καλυτέρευση, δεν τολμούσε να ζητήσει το τέλος. Μετέωρος, άχρονος, ακίνητος. Το εκκρεμές του ρολογιού είχε πέσει σε τοίχο, είχε ραγίσει και κανείς δεν το είχε κουρδίσει ξανά. Έβλεπε τις σταγόνες στον όρο να πέφτουν, τον καθετήρα, τις πεταλούδες στα χέρια, την παροχέτευση στην άκρη του θώρακα. Ένα τεχνολογικό γλέντι ήταν η κατάντια της ζωής του. Ο γιος του πηρέ μια καρέκλα και κάθισε διπλά του. Τον ρώτησε εάν η μητέρα του ήξερε ότι είχε έρθει στο νοσοκομείο. Αυτός απάντησε ότι θα ερχόταν αργότερα με την αδελφή του. Ότι του έλεγαν τώρα που περιμένει παιδί να είναι κοντά στη γυναίκα του και να μην ανησυχεί.

Τον μάλωσε στοργικά και του είπε ότι η σύζυγος του είχε δίκιο, ότι δεν έπρεπε να ανησυχεί. Έτσι και αλλιώς έχω ένα νοσοκομείο πάνω από το κεφάλι μου και μισό μέσα στις φλέβες μου. Τον έβαλε να του διαβάσει τους τίτλους από την εφημερίδα. Εκείνος δεν άρχισε ποτέ, τον ρώτησε μόνο εάν τον άλλαξαν, εάν πέρασαν οι γιατροί, εάν θέλει να σηκώσει το μαξιλάρι. Πήρε τον πατέρα του στην αγκαλιά, τον βοήθησε να κάτσει πιο ψηλά. Ήταν ένα κορμί ανάλαφρο από κιλά, άλλα δύσκαμπτο από έλλειψη δυνάμεως. Σαν να σηκώνεις ένα κορμό δέντρου που φαίνεται εύκολο φορτίο, άλλα σε κοψομεσιάζει. Έφτιαξε και το μαξιλάρι πίσω του, έβγαλε από την τσάντα στη ντουλάπα μερικές πετσέτες τις έβρεξε και τον έτριψε στην πλάτη. Κράτησε μια καθαρή για προσκέφαλο. Ξανακάθισε και απλώς κοίταζε τον πατέρα του. Εκείνος του είπε ότι έτσι τον κοιτούσε μικρός όταν είχε απόρροιες στα μαθήματα. Του έδειξε την εφημερίδα και τον ρώτησε ποιος λέει να αντέξει περισσότερο η κρίση ή εκείνος. Εσύ πατέρα είπε και του έπιασε το χέρι.

 Ήθελε να του χαϊδέψει το κεφάλι όπως παλιά και αφού δεν μπορούσε με το χέρι, το έκανε με το βλήμα λέγοντας του ότι η αλήθεια είναι ότι είχαμε μια σειρά γενεών που μόχθησε και βάφτηκε με αίμα για να υπάρχει η χώρα. Έπειτα από τον Β' ΠΠ ήρθε μια γενιά αυτοδημιούργητων και ύστερα ακολούθησε μια γενιά ανθρώπων που θέλησε να αποτινάξει αυτού του είδους τον μόχθο από πάνω της. Που τα ήθελε όλα εύκολα. Όχι για κακό, απλά για να μην τραβήξει όσα οι προηγούμενοι. Και σε αυτό βρήκε την ηθική συμπαράσταση γονέων και παππούδων. Δυστυχώς το πράγμα ξέφυγε και καταλήξαμε στην πνευματική πρωτίστως και στην σωματική δευτερευόντως οκνηρία. Οι πολιτικοί μας είναι παιδιά των αδυναμιών μας και όχι των δυνάμεων μας. Εκεί είναι το πρόβλημα. Στον καθένα. Στην προσωπική ευθύνη. Δεν μας έλειψαν τα σχεδία, δεν μας έλειψαν οι φιλοδοξίες. Αυτό που έλλειψε ήταν οι μέθοδοι, ήταν η επιμονή, ήταν ο μόχθος. Μπήκε μια νοσοκόμα, έφερε το θερμόμετρο, σημείωσε στην καρτέλα του. Είστε καλύτερα του είπε. Είσαι μια κούκλα της απάντησε. Εγώ λέω καλύτερα ψέματα από εσάς του ξανάπε εκείνη.

Μόλις έφυγε ο γιος του είπε ότι οι γιατροί θα περνούσαν σε καμία ώρα και μέχρι τότε θα είχε έρθει και η υπόλοιπη οικογένεια. Τον απέτρεψε να ασχολείται μετά της κρίσης. Του είπε να ασχολείται με την υγεία του και να κοιτάξει να αναρρώσει να γυρίσει σπίτι. Παιδί μου στόχος των γιατρών είναι να σταθεροποιηθώ, απάντησε. Έτσι είπαν στη μητέρα σου. Στην κατάσταση μου είπε τι αξία έχει η σταθεροποίηση; Κανείς δεν σου λέει ότι θα γίνω καλύτερα  οπότε το μόνο λογικό συμπέρασμα είναι ότι θα γίνω χειρότερα. Πράγμα που με οδηγεί στο να αδιαφορώ για μένα. Όχι, όμως και αυτή η χώρα. Θα γίνει χειρότερα πριν ξαναγίνει καλύτερα  Αυτή τη στιγμή είμαστε σαν κάποιο που μετά το σεισμό σηκώνεται μέσα στα μπάζα. Για να βγει, να σωθεί, πάνω στα μπάζα στηρίζεται και το πιθανότερο είναι, αφού τα έχασε όλα, από μπάζα να φτιάξει το πρώτο του κατάλυμα. Κάποιοι θέλουν να πιάσουν μυστρί να κτίσουν το καινούργιο, κάποιοι κοιτούν και τινάζουν τα ρούχα τους και περιμένουν κάποιος να τους δώσει μια έτοιμη λύση. Ακόμη έχουμε τα παλιά υλικά στα χέρια μας. Τα σημερινά κόμματα είναι όλοι παλιά υλικά και μπάζα, ακόμη και τα νεοεκλεγέντα. Είναι το λυκόφως της παλιάς εποχής. Ποτέ θα βρεθεί το καινούργιο; Όταν αναλάβουμε τις ατομικές μας ευθύνες. Σε αυτό δεν είμαι αισιόδοξος.

Ακούστηκε ένα χτύπημα στη πόρτα και μετά μπήκε η μικρή του κόρη που τον αγκάλιασε και τον φίλησε. Η γυναίκα του φιλούσε τον γιο τους γεμάτη έκπληξη που βρέθηκε εκεί τόσο νωρίς χωρίς να το ξέρει κανείς. Ύστερα αντάλλαξαν αγκαλιές. Ρώτησαν για το επερχόμενο μωρό, άλλα ούτε για τσάντα για νοσοκομείο ρώτησαν, ούτε για υπερήχους. Μόνο εκείνος πηρέ το λόγο και τους είπε ότι δεν είχε σκοπό να φύγει πριν βγει το πρώτο του εγγόνι. Ότι ήθελε να κοιμηθεί και να τα πουν αυτοί στον διάδρομο. Η κόρη του έκλεισε την κουρτίνα, όλοι μαζί τον κατέβασαν λίγο πιο χαμηλά. Θα περνούσε και ο γιατρός σε λίγο και βγήκαν στον διάδρομο να περιμένουν. Έκλεισε τα μάτια, θυμήθηκε τις γέννες των παιδιών του και είδε εικόνες από βαφτίσεις. Θυμήθηκε τους γονείς του, τους παππούδες του. Ένα δυο βήματα είχε ακόμη μπροστά του να παραδώσει την σκυτάλη. Μια τελευταία στροφή Θεέ μου, σκέφτηκε, δώσε μου τη δύναμη για μερικά μετρά ακόμη.